Göller
Çeşitli nedenlerden dolayı karalar üzerindeki çukur yerlerde veya çanaklarda biriken su kütlelerine göl denir.
GÖLLERİN OLUŞUM ŞEKİLLERİ
- Tektonik Göller
- Karstik Göller
- Volkanik Göller
- Buzul(Sirk-Glasiyal)Göller
- Set Gölleri
- Volkanik Set Gölleri
- Alüvyal Set Gölleri
- Moren Set Gölleri
- Heyalan Set Gölleri:heyelan sonucu dağların yamacından kopup gelen kütlelerin özellikle derin vadilerin önünü kapaması sonucu oluşur.
- Kıyı Set Gölleri: Dalga ve akıntıların sığ kıyılara getirdiği malzemelerin koy veya körfezlerin önünü kapaması sonucu oluşur.
- Karma Yapılı Göller
GÖLLERİN SINIFLANDIRILMASI
Oluşumlarına göre sınıflandırılması
- Doğal Göller:
- Yapay Göller:
Su özelliklerine göre sınıflandırılması
- Suları tatlı, tuzlu, acı ve sodalı olarak da sınıflandırılırlar,
Gidegen durumumuna göre de sınıflandırılabilirler
- Gidegeni olan yani sularını dışarı boşaltan göller, gidegeni olmayan göller(gidegeni olan göllerin suları tatlıdır)
- Bazende Kaya gölleri ve Set gölleri olarak sınıflandırılırlar.
GÖLLERİN ÖZELLİKLERİ:
- Göllerin kaynaklarını akasular, yer altı suları, yağış suları, kar suları ve buzul suları oluştururlar,
- Göllerin oluşmasında veya devam etmesinde taban suyu seviyesi önemlidir, taban suyu seviyesi derin olan göller su kaybeder veya kurur,
- Göller,Yeryüzündeki yüzey sularının %87'sini oluşturlar,
- Göller, karaların da %2'sini kaplarlar,
- Göller, su kütleleri; yüz ölçümleri, sularının kimyasal özellikleri, havzalarının büyüklüğü, derinlikleri ve yükseltileri gibi özellikler bakımından farklılık gösterirler,
- Göller, gölü besleyen kaynakların azlığı, şiddetli buharlaşma, kuraklık gibi su kayıpları bazı göllerin yüz ölçümlerinin mevsimlik değişimler göstermesine neden olur,
Bu durum Büyük Sahra Çölü'nün Ekvatora yakın kısmında yer alan Çad Gölü'nde çok belirgindir ve yüz ölçümü, yıl içerisinde 10 000-26 000 km²ler arasında değişmektedir,
- Asya Kıtası'nda yer alan Hazar Gölü, 436 400 km²lik alanıyla dünyanın en büyük gölü olma unvanına sahiptir,
- Göller, yer altı ve yer üstü suları ile yağışlar tarafından beslenirler, bu durum göl suyunun tatlı, tuzlu, acı ve sodalı olmasında etkili rol oynar,
- Bir yerin iklim koşulları, göl çanağının kayaç yapısı, gölü besleyen su kaynaklarının su özelliği, gölün büyüklüğü ve derinliği ile gideğenin olup olmaması göl sularının farklı özellikte olmasını etkiler.
- Gideğeni olan göllerin suları tatlıdır. Göller, beslenme kaynaklarından gelen suların fazla olması durumunda fazla sularını gidğenleri (göl ayağı) vasıtasıyla boşaltırlar,
- Göllerin sınıflandırılmasında daha çok yer aldığı çanakların oluşum şekilleri dikkate alınır.
Dünya'nın büyük göllerihttp://cografyaharita.com/haritalarim/1bdunya-goller-haritasi.png
Oluşumlarına göre göllerhttp://cografyaharita.com/haritalarim/1bdunya_olusumlar%C4%B1na_gore_goller_haritasi.png
DÜNYA'NIN BÜYÜK GÖLLERİ
| Gölün Adı | Bulunduğu Kıta | Su Özelliği | Oluşum durumu |
Açıklama |
| Malavi Gölü | Afrika | Tektonik | Malavi-Mozambik-Tanzanya | |
| Viktoria Gölü | Afrika | Tektonik | Uganda-Tanzanya-Kenya | |
| Tanganika Gölü | Afrika | Tektonik | Burundi-Tanzanya-Kongo Dem. | |
| Turgana Gölü | Afrika | Tektonik | Kenya | |
| Çad Gölü | Afrika | Tektonik | Nijerya-Nijer-Çad | |
| Büyük Ayı Gölü | K.Amerika | Buzul | Kanada | |
| Büyük Esir Gölü | K.Amerika | Buzul | Kanada | |
| Winnipeg Gölü | K.Amerika | Buzul | Kanada | |
| Superior Gölü | K.Amerika | Buzul | Kanada-ABD | |
| Huron Gölü | K.Amerika | Buzul | Kanada-ABD | |
| Michigan Gölü | K.Amerika | Buzul | ABD | |
| Erie Gölü | K.Amerika | Buzul | Kanada-ABD | |
| Ontario Gölü | K.Amerika | Buzul | Kanada-ABD | |
| Logada Gölü | Avrupa | Buzul | Rusya | |
| Onega Gölü | Avrupa | Buzul | Rusya | |
| Varner Gölü | Avrupa | Buzul | İsveç | |
| Hazar Gölü (Hazar Denizi) |
Asya | Tektonik | Azarbeycan-Rusya- Kazakistan-İran- Türkmenistan |
|
| Van Gölü | Asya | Tektonik-Volkanik | Türkiye | |
| Urmiye Gölü | Asya | Tektonik | İran | |
| Balkaş Gölü | Asya | Buzul | Kazakistan | |
| Zaysan Gölü | Asya | kazakistan | ||
| Isık Gölü | Asya | Krater | Kıgızistan | |
| Baykal Gölü En derin göl 1620m |
Asya | Tektonik | Rusya | |
| Aral Gölü | Asya | Tektonik | Kazakistan-Özbekistan |
| Karmen Gölü | Asya | Rusya(K.doğu Çin sınırı) | ||
| Eyre Gölü | Avusturalya | Avusturalya | ||
| Torrens Gölü | Avusturalya | Avusturalya | ||
| Gairdner Gölü | Avusturalya | Avusturalya | ||
| Maracaibo Gölü | G. Amerika | Kıyı | Venezuela | |
| Titicaca Gölü | G. Amerika | Tektonik | Peru-Bolivya | |
| Hoopa Gölü | G. Amerika | Bolivya | ||
| Mirim Gölü | G. Amerika | Kıyı | Uruguay-Brezilya | |
GÖLLERİN ETKİLERİ ve GÖLLERDEN FAYDALANMA
Göllerin Iklime etkisi
Göllerin Canlı hayatına etkisi
Göllerin Atmosfere etkisi
Göllerin Ekonomiye etkisi
Göllerin Ulaşıma etkisi
GÖLLERİ BEKLEYEN TEHLİKELER
Göllerde Kirlilik
Kimyasakl Atıklar
Çöpler ve Plastik Atıklar
Göllerki Kirliliğin İnsan Hayatına, Canlı hayatına Etkileri
GÖLLERİN TEMİZ KALMASI İÇİN YAPILMASI GEREKENLER
Anasayfa
Yorumlar - Yorum Yaz
